هیپنوتراپی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

 

اشاره

در بسیاری از رسانه‌ها یا مقالات دو واژه «هیپنوتیزم» و «هیپنوتراپی» مساوی با یکدیگر و گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند در حالی‌که این دو واژه تعریف، معانی و کاربردهای متفاوتی داشته و لزوما با هم یکسان نیستند. متخصصان خبره روان‌شناسی و پزشکان درمان‌گر به خوبی تفاوت‌های «هیپنوتیزم» و «هیپنوتراپی» را می‌دانند اما عموم مردم و بیمارانی که می‌خواهند از تکنیک‌های هیپنوتیزم استفاده کنند نیز باید دانش و آشنایی مناسب و کافی در این زمینه داشته باشند. هیپنوتیزم مفهومی فراگیرتر از هیپنوتراپی است و دامنه وسیع‌تری از علم و کاربردها را شامل می‌شود.

 

هیپنوتراپی چیست؟

در مقاله هیپنوتیزم به طور مفصل درباره این تکنیک درمانی بسیار موثر و موفق صحبت کردیم. هیپنوتیزم نوعی کنترل ضمیر ناخودآگاه یا فعل و انفعال یک بیمار در برابر تلقین و قیاس است. افراد با استفاده از هیپنوتیزم می‌توانند کنترل بیشتری بر ضمیرناخودآگاه، احساسات و عواطف خود داشته و آن‌ها را در سمت و سویی مشخص هدایت و متمرکز کنند.

علم هیپنوتیزم به دو بخش «خود هیپنوتیزم» و «دگر هیپنوتیزم» تقسیم می‌شود که تا حدودی تعریف و حیطه کاربردی هریک مشخص است. در «خود هیپنوتیزم» خود فرد سعی در هیپنوتیزم کردن خودش دارد ولی در «دگر هیپنوتیزم» فردی سعی می‌کند فرد دیگری را هیپنوتیزم کند. خود بخش «دگر هیپنوتیزم» نیز به دو گونه «بالینی» و «غیر بالینی» تقسیم می‌شود.

«هیپنوتراپی» به «دگر هیپنوتیزم بالینی» اطلاق می‌شود که در آن فردی متخصص، متبحر، باتجربه و کاملا آشنا به تکنیک‌های درمان‌های هیپنوتیزمی سعی می‌کند فرد دیگری یا بیماری را به حالت خلسه یا حالتی از خواب ببرد تا ذهن او روی فرآیند و سوژه‌ای خاص تمرکز شود. در این حالت، فرد هیپنوتیزم شده کم‌کم از آگاهی‌های محیطی فارغ شده و بیشتر تمرکز، احساس و ادراک خود را روی نقطه و موضوع خاصی قرار می‌دهد. به زبان ساده‌تر، درمان بیماری با هیپنوتیزم را «هیپنوتراپی» می‌گویند.

برخی پزشکان و کارشناسان به «هیپنوتراپی»، درمان با هیپنوتیزم هم می‌گویند. هیپنوتراپی قدمتی بیش از ۱۰۰ سال داشته و اکنون در مجهزترین و پیشرفته‌ترین بیمارستان‌های دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد ولی جالب است بدانید هیپنوتراپی فقط جایگزینی برای داروهای بی‌هوشی و بی‌حسی یا درمان دردهای عضلانی و استرس‌های روانی نیست؛ بلکه در متدولوژی‌های جدید برای کاربردهای انگیزشی و ایجاد حس اعتماد به نفس، موفقیت و خودباوری یا ذهن‌آگاهی استفاده می‌شود.

فرد هیپنوتراپ سعی می‌کند با مهارت ویژه‌ای که دارد؛ برخی اهداف و برنامه‌های مورد نظر را با شگردهای مختلفی بر ذهن ناخودآگاه بیمار تلقین کند.

 

کاربردهای هیپنوتراپی

در دنیای امروز فهرست بلندبالایی از بیماری‌ها مانند انواع استرس‌ها و اضطراب‌ها، انواع ترس‌ها و فوبیاها، انواع وسواس‌ها، افسردگی‌ها، اختلالات شخصیتی، ضعف اعتماد به نفس و تقویت اراده، تقویت حافظه، چاقی و لاغری، اختلالات بیولوژیکی بدن، ترک عادت‌های بدی مانند کشیدن سیگار، قلیان و مواد مخدر توسط هیپنوتراپی درمان می‌شوند.

حتی بیماری‌های بسیار حادی مانند سکته‌های مغزی و از کار افتادن بخش‌هایی از بدن یا تکانه‌های عصبی را با هیپنوتراپی‌هایی مکرر بهبود می‌دهند.

در سال‌های اخیر، متخصصان هیپنوتیزم سعی می‌کنند با هیپنوتراپی به افراد کمک کنند در تحصیل، کار و زندگی پیشرفت کرده و به موفقیت‌های بزرگی برسند. این متخصصان با از بین بردن موانع روحی و روانی در ذهن و ضمیرناخودآگاه مشتری و در ارتباط با مشکلات شخصی، خانوادگی یا اجتماعی، آن‌ها را از نظر روحی و روانی در وضعیت بهتری قرار می‌دهند تا قدرت فکری، تمرکز ذهنی و حواسی بیشتری داشته باشند. یکی از کاربردهای ویژه هیپنوتراپی، بازگشت عزت نفس به شخصیت افراد و بالا بردن اراده و تصمیم‌گیری‌های شخصی است.

 

آیا هیپنوتراپی خطرناک و همراه با عوارض است؟

اگر فرآیند هیپنوز را یک پزشک یا متخصص کاملا آموزش دیده و دارای تجربه انجام دهد؛ هیچ خطر و عوارضی فرد بیمار را تهدید نمی‌کند بلکه هیپنوتراپی به یکی از ساده‌ترین و سالم‌ترین روش‌های درمانی در دنیا تبدیل می‌شود. همان‌طور که اشاره شد، درمان با هیپنوتیزم در پیشرفته‌ترین بیمارستان‌های دنیا استفاده شده و مورد تایید برترین روان‌شناسان و روان‌پزشکان دنیا است. هنگامی عمل هیپنوتراپی خطرناک و مشکل‌آفرین می‌شود که فردی ناآگاه و کم تجربه بدون داشتن دانش و مهارت لازم اقدام به استفاده از آن برای بیماران یا مراجعه‌کنندگان کند.